Δώστε στα παιδιά σας αυτοπεποίθηση

kids_confidence

Τα παιδιά, από τη γέννηση τους και για αρκετά χρόνια, βασίζονται στους γονείς τους για την κάλυψη πλήθους αναγκών, βιολογικών, ψυχολογικών και πνευματικών. Ως βρέφη, είναι απόλυτα εξαρτημένα από τη μητέρα τους, ή τον άνθρωπο που αντικαθιστά τη μητέρα στη φροντίδα τους, για την επιβίωσή τους, για το φαγητό, την μετακίνηση, την φροντίδα τους. Καθώς μεγαλώνουν, προοδευτικά αποκτούν μεγαλύτερη αυτονομία στα θέματα της βασικής φροντίδας του εαυτού τους, αλλά συνεχίζουν να έχουν ανάγκη την αγάπη, την προστασία, την καθοδήγηση και την υποστήριξη των γονιών τους.

Στην εφηβεία και οδεύοντας προς την ενηλικίωση, τα παιδιά αποκτούν σταδιακά μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τους γονείς σε όλες τις πτυχές της ζωής τους. Αυτή η διαδικασία της ανεξαρτητοποίησης και του "αποχωρισμού" από την αρχική οικογένεια, προετοιμάζει τα παιδιά για τις απαιτήσεις της ενήλικης ζωής.
Όμως, αν και φυσιολογική, αυτή η προοδευτική πορεία δεν είναι προδιαγεγραμμένη, ούτε δεδομένη. Συχνά μάλιστα, σαμποτάρεται από την συμπεριφορά των ίδιων των γονιών που, καλοπροαίρετα ή άθελα τους, από άγνοια ή ορμώμενοι, ασυνείδητα, από δικές τους ανάγκες, εμποδίζουν τα παιδιά τους να κατακτήσουν την ανεξαρτησία τους.
Πώς καταλαβαίνουμε αν τα παιδιά μας είναι ανεξάρτητα; Τα παιδιά που είναι ανεξάρτητα έχουν αυτοπεποίθηση, πιστεύουν στις ικανότητες τους και μπορούν να φροντίζουν τον εαυτό τους. Η πίστη στον εαυτό τους δεν εξαρτάται από την γνώμη ή την επιδοκιμασία των άλλων. Έχουν δική τους άποψη, δικά τους όνειρα και στόχους, έχουν εσωτερικά κίνητρα που τα ωθούν να επιτύχουν τους στόχους τους, και δεν χρειάζονται την παρότρυνση ή την πίεση άλλων προκειμένου να κινητοποιηθούν. Τα ανεξάρτητα παιδιά αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη ζωή τους, για τις σκέψεις τους, τις πράξεις και τα συναισθήματα τους – η ευτυχία τους, δεν εξαρτάται από τους άλλους. Λαμβάνουν υπόψη την γνώμη και την καθοδήγηση μας, αλλά παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις.

Σα γονείς θα πρέπει να :

Δίνουμε στα παιδιά αγάπη– χωρίς προϋποθέσεις

Δεν χρησιμοποιούμε την αγάπη σαν "τρόπαιο" για το Δεν χρησιμοποιούμε την αγάπη σαν "τρόπαιο" για το παιδί, , ούτε θετικά, για την ενθάρρυνση μιας επιθυμητής συμπεριφοράς ("μπράβο που έφαγες όλο σου το φαγητό, είσαι το καλύτερο παιδί, γι΄αυτό σ’ αγαπώ τόσο πολύ") και, βέβαια, ούτε αρνητικά, ως αντικίνητρο για κάποια μη επιθυμητή συμπεριφορά ("Αν δεν σταματήσεις να γκρινιάζεις, δεν θα σε αγαπάω"). Τα παιδιά πρέπει να ξέρουν και να αισθάνονται σίγουρα ότι οι γονείς τους τα αγαπούν για αυτό που είναι και ότι αυτό δεν αλλάζει ότι κι αν συμβεί, ότι κι αν κάνουν ή δεν κάνουν.

Δείχνουμε εμπιστοσύνη στις ικανότητες τους

Αφήνουμε τα παιδιά να κάνουν πράγματα, κατάλληλα για την ηλικία τους, μόνα τους, όπως π.χ. να ντυθούν μόνα τους, να μαζέψουν τα παιχνίδια τους, να πληρώσουν στο περίπτερο, να βγάλουν τον σκύλο βόλτα στη γειτονιά. Ακόμα κι αν τις πρώτες φορές που θα δοκιμάσουν να ολοκληρώσουν μία δουλειά ή δραστηριότητα, δεν την κάνουν καλά, είναι σημαντικό να τα αφήσουμε να προσπαθήσουν ξανά και ξανά και να επαινέσουμε την προσπάθεια τους. Είναι εξίσου σημαντικό να μην βλέπουν απογοήτευση ή εκνευρισμό στα μάτια μας, όταν δεν καταφέρνουν κάτι καλά. Τα παιδιά, ειδικά στην νηπιακή ηλικία, θα αντιληφθούν την "επιτυχία| ή την "αποτυχία" τους, μέσα από την αντίδραση των γονιών ή των άλλων οικείων τους. Με εξάσκηση, θα βελτιωθούν και θα τα καταφέρουν. Σταδιακά, θα διαπιστώνουν έμπρακτα τις δυνατότητες τους, θα αισθανθούν υπερηφάνεια όταν τα καταφέρνουν μόνα τους και θα αναπτύξουν την αυτοπεποίθηση και την αυτονομία τους.

Για τα παιδιά, από τη βρεφική κιόλας ηλικία, η εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους καθρεφτίζεται μέσα από τα μάτια των οικείων τους, και κυρίως των γονιών τους. Αν οι γονείς πιστεύουν ότι το παιδί τους είναι ικανό, νιώθει κι εκείνο ικανό, αν πιστεύουν ότι είναι έξυπνο, νιώθει κι εκείνο έξυπνο. Πολλές φορές, μάλιστα, τα παιδιά προσαρμόζουν τις αντιδράσεις τους στις προσδοκίες ή αντιλήψεις των γονιών τους, δημιουργώντας έτσι μία κατάσταση που μοιάζει με αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Είναι, λοιπόν, ιδιαίτερα σημαντικό να δείχνουμε στα παιδιά ότι πιστεύουμε στις ικανότητές τους και με λόγια, αλλά και έμπρακτα, με το να τα αφήνουμε να αναλαμβάνουν υποχρεώσεις και να κάνουν πράγματα μόνα τους.

Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να ανακαλύψουν τον "έξω" κόσμο

Δεν χρειάζεται κάθε στιγμή και δραστηριότητα των παιδιών μας να είναι προγραμματισμένη και προαποφασισμένη. Είναι πολύ σημαντικό, σε κάθε ηλικία, τα παιδιά να έχουν αρκετό ελεύθερο χρόνο που να μπορούν να τον διαθέσουν όπως θέλουν –να παίξουν ότι θέλουν, με ή χωρίς παιχνίδια, με όποιον θέλουν ή και μόνα τους, όσο θέλουν και όπως θέλουν. Σίγουρα θα κανονίσετε και παιχνίδι με φίλους κάποιες ώρες την εβδομάδα, ή μαθήματα μπαλέτου, κολύμβησης ή χρόνο για να διαβάσετε μαζί παραμύθια.

Επιβάλλεται, όμως, κάθε μέρα να αφήνουμε για τα παιδιά ελεύθερο χρόνο που να μπορούν να αποφασίσουν εκείνα τι θα κάνουν (αν θέλουν να παίξουν με κάποιο παιχνίδι τους ή να διαβάζουν ένα βιβλίο, να φτιάξουν μια φανταστική ιστορία, να περιεργαστούν τα λουλούδια στον κήπο ή και απλά να χαζεύουν το ταβάνι), χωρίς δομή, χωρίς πρόγραμμα και χωρίς παρεμβάσεις (παρά μόνο, φυσικά, όσον αφορά στην ασφάλεια τους).

Πέρα όμως και από το παιχνίδι, είναι πολύ σημαντικό να δίνουμε στα παιδιά επιλογές (όσο είναι μικρά λίγες, για να μην πελαγώνουν), ακόμα και για τα πιο απλά πράγματα – "θέλεις να βάλεις το κόκκινο φόρεμα ή το ροζ κολάν;", "θέλεις παγωτό φράουλα ή σοκολάτα;", "να πάμε πρώτα στην παιδική χαρά και μετά για παγωτό ή το ανάποδο;", "ποιο παραμύθι θέλεις να διαβάσουμε σήμερα;" κλπ.

Όσο επίπονο κι αν είναι ορισμένες φορές για τους γονείς, για τα παιδιά είναι πολύ σημαντικό να μάθουν να "τα βγάζουν πέρα" μόνα τους. Να συναντούν δυσκολίες, να μην ξέρουν πώς να καταφέρουν κάτι που θέλουν, να προσπαθούν, να αποτυγχάνουν και να ξαναπροσπαθούν. Ότι κάνει, δηλαδή, ένας -υγιής- ενήλικας στην πραγματική ζωή. Δεν εννοούμε φυσικά, να αφήνουμε τα παιδιά μας να υποφέρουν άσκοπα, ούτε να φτάνουν σε καταστάσεις εκτός ελέγχου, αλλά μέσα στα φυσιολογικά όρια της καθημερινής ζωής, είναι σκόπιμο να τους δώσουμε τον χώρο και τον χρόνο να αντιμετωπίζουν καταστάσεις μόνα τους, να μάθουν να μην φοβούνται την αποτυχία και να προσπαθούν ξανά και ξανά.
Τα αφήνουμε να διαχειρίζονται τις συγκρούσεις (με άλλα παιδιά) μόνα τους.

Εκτός κι αν δούμε την κατάσταση να βγαίνει εκτός ελέγχου, ή απειλείται ή ασφάλεια τους, καλό είναι να αφήνουμε τα παιδιά να διαχειρίζονται τις διαφωνίες και τους καυγάδες τους με άλλα παιδιά, μόνα τους. Το να μάθουν να διαχειρίζονται αρνητικές καταστάσεις ή συγκρούσεις είναι απαραίτητο για να μπορέσουν να κοινωνικοποιηθούν επιτυχημένα και να μπορέσουν, μεγαλώνοντας, να εφαρμόσουν τις ίδιες ικανότητες διαχείρισης και σε άλλες αντίστοιχες καταστάσεις - στη διαφωνία με έναν συνάδελφο, στην διαχείριση μίας δύσκολης ή ανεπιθύμητης κατάστασης ή στη σύγκρουση με τον/την σύντροφο τους.

Μιλάμε στα παιδιά φυσικά και τους δείχνουμε σεβασμό

Για τα παιδιά είναι πολύ σημαντικό να εισπράττουν τον σεβασμό μας και να ξέρουν ότι "υπολογίζουμε" την γνώμη τους, τις σκέψεις τους, τις επιθυμίες τους και τα συναισθήματα τους. Όταν συζητάμε με τα παιδιά, ακούμε προσεκτικά και προσπαθούμε να καταλάβουμε πραγματικά τι θέλουν να μας πουν. Όταν, για παράδειγμα, θα ρωτήσουμε την κόρη μας πώς ήταν η μέρα της, πρέπει να έχουμε τον χρόνο και την διάθεση πραγματικά να ακούσουμε και να καταλάβουμε τι μας λέει. Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να πάρουμε μία τυπική απάντηση και να χάσουμε την επικοινωνία με το παιδί μας. Αν, για παράδειγμα, απαντήσει ότι δεν πέρασε καλά, ρωτάμε γιατί και δείχνουμε σεβασμό για τα συναισθήματα του παιδιού, όσο ασήμαντη κι αν φαίνεται η αιτία.

Αν, για παράδειγμα, η απάντηση είναι "Δεν πέρασα ωραία γιατί η Κατερίνα δεν ήθελε να παίξει μαζί μου και πήγε να παίξει κυνηγητό με τα άλλα παιδιά", δεν μειώνουμε το συναίσθημα ή την σημασία που είχε αυτό για το παιδί μας, λέγοντας "Ε, και τι έγινε, ας έπαιζες κι εσύ κυνηγητό". Ούτε βέβαια μεγαλοποιούμε την κατάσταση. Η καλύτερη αντιμετώπιση είναι να προσπαθήσουμε να καθοδηγήσουμε το παιδί μας να καταλάβει –και να καταλάβουμε κι εμείς μαζί του- τι ήταν αυτό που πραγματικά το στεναχώρησε. Μπορούμε π.χ. να ρωτήσουμε "Γιατί σε στεναχώρησε τόσο πολύ αυτό;" και να ακούσουμε προσεκτικά την απάντηση. Αν δεν υπάρχει κάποια μεγαλύτερη αιτία, το πιθανότερο είναι να καταλήξει κι εκείνη στο συμπέρασμα ότι τελικά δεν ήταν και τόσο σημαντικό.

Αυτό που έχει όμως πραγματική αξία είναι να μιλάμε στα παιδιά μας με τρόπο που να τους μεταδίδει σεβασμό για τις σκέψεις και τα συναισθήματα τους, εδραιώνοντας έτσι την πεποίθηση τους ότι έχουν αξία, ότι σεβόμαστε και εμπιστευόμαστε την κρίση και την αντίληψη τους. Έτσι, εδραιώνουμε την αυτοπεποίθηση τους και τα παροτρύνουμε να σκέφτονται ανεξάρτητα και να έχουν το θάρρος της γνώμη τους.

Προσφέροντας στα παιδιά ευκαιρίες να αναπτύξουν αυτοπεποίθηση, υπευθυνότητα και ανεξαρτησία μέσα στο ασφαλές περιβάλλον της οικογένειας και της παιδικής ηλικίας, τα προετοιμάζουμε ώστε, μεγαλώνοντας, να εξελιχθούν σε αυτόνομα και ικανά μέλη της κοινωνίας και τους δίνουμε εφόδια για να γίνουν ευτυχισμένοι ενήλικες.

Πηγή : cosmo.gr

Τύπος Άρθρου: 
Online newspaper software